معرفی برنامه «با من بخوان»
«با من بخوان» یک برنامهٔ جامع و مؤثر در حوزه ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی است که توسط موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان طراحی و اجرا میشود. این برنامه در سال ۱۳۸۹ با اجرای یک طرح پایلوت در روستای محمودآباد در حومهٔ شهرری تهران آغاز شد و تا سال ۱۳۹۷ در نوزده استان کشور گسترش یافت. هدف اصلی این برنامه، فراهم کردن دسترسی آسان و برابر به کتابهای باکیفیت برای کودکان در مناطق کمبرخوردار است. این فعالیتها از سوی نیکوکاران و حامیان مختلف حمایت میشود و نقش مهمی در ارتقاء سطح سواد و فرهنگ مطالعه در میان کودکان ایفا میکند.
شیوهٔ اجرا و فعالیتها
در قالب این برنامه، روشهای متنوعی برای ترویج کتابخوانی به کار گرفته میشود که شامل بلندخوانی، تقویت مهارتهای سواد پایه از طریق ادبیات، و تأسیس کتابخانههای کودکمحور است. پروژههای منطقهای به صورت دورههای یکساله طراحی و اجرا میشوند و در هر منطقه، کتابهای مناسب با شرایط سنی و فرهنگی کودکان انتخاب میگردد. علاوه بر تأمین منابع کتاب، آموزش مربیان، آموزگاران، کتابداران و داوطلبان کتابخوانی نیز از اهمیت ویژهای برخوردار است. این آموزشها شامل شیوههای خلاقانه بلندخوانی، نحوهٔ سهیم شدن در خواندن، و آموزش مهارتهای اولیه سواد از طریق ادبیات است. بازدیدهای دورهای، نظارت مستمر و ارزیابیهای منظم، از اصول اجرایی برنامه محسوب میشود که به بهبود و اثربخشی فعالیتها کمک میکند. نتیجهٔ این اقدامات، تقویت فرهنگ مطالعه و افزایش علاقهمندی کودکان به کتاب است که اثرات پایداری در آموزش و پرورش مناطق دوزبانه و محروم دارد.
گستردگی و دامنهٔ فعالیتها
برنامه «با من بخوان» از زمان آغاز تا سال تحصیلی ۹۸–۱۳۹۷ در ۱۹ استان کشور اجرا شده و بیش از ۶۰ هزار کودک و ۲۵۰۰ معلم و مربی را زیر پوشش قرار داده است. در سال ۱۳۹۵، این برنامه در همکاری با بنیاد کودک افغانستان در شهر مزارشریف نیز اجرا شد. گروه هدف شامل کودکان در سنین ۰ تا ۱۶ سال است و شامل گروههای مختلفی از جمله کودکان کار و خیابان، دانشآموزان مناطق محروم، کودکان درگیر با بیماریها، و کودکانی در شرایط بحران طبیعی و بیسرپرستی میشود. این برنامه نقش مهمی در ارتقاء سطح سواد و فرهنگ مطالعه در میان اقشار کمبرخوردار و آسیبپذیر داشته است و توانسته است تاثیرات پایدار و ملموسی در توسعه فرهنگی و آموزشی این مناطق ایجاد کند.
همایشها و مسابقات ملی و بینالمللی
هر دو سال، برنامه «با من بخوان» همایشی با عنوان «همایش دوسالانهٔ با من بخوان و جایزه جبار باغچهبان» برگزار میکند. این همایش فرصتی است برای اشتراک تجربهها، معرفی برگزیدگان، و تقدیر از معلمان و مربیان فعال در حوزه ترویج کتابخوانی. در این رویداد، جایزهٔ جبار باغچهبان به کسانی اهدا میشود که در توسعه و ترویج فرهنگ مطالعه نقش مؤثری داشتهاند. پشتیبانی مالی این همایش بر عهدهٔ سازمانهای مختلف و تندیس «جبار باغچهبان، همزاد سیمرغ» طراحی و ساخته شده است. همچنین، برنامه در رقابتهای بینالمللی، مانند جایزهٔ ترویج کتابخوانی ایبی-آساهی، شرکت کرده و موفق به دریافت جوایز معتبر شده است. در طول سالها، حمایتهای جهانی و داخلی از این برنامه، نشاندهندهٔ تأثیرگذاری و اعتبار آن در عرصهٔ ترویج فرهنگ مطالعه است.
حمایتها و دستاوردهای جهانی
در سال ۲۰۱۶، «با من بخوان» برندهٔ جایزهٔ ترویج کتابخوانی ایبی-آساهی شد، که یکی از معتبرترین جوایز جهانی در این حوزه است. این برنامه همچنین در سالهای ۲۰۱۷، ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ نامزد دریافت جایزهٔ آسترید لیندگرن، مهمترین جایزه در حوزهٔ ادبیات کودکان و نوآوریهای آموزشی، شد. نهادهای مختلف از جمله شورای کتاب کودک ایران، انجمن بینالمللی سوادآموزی، و شاخههای ملی IBBY در کشورهای سوئیس و بلژیک، حمایت و نامزدی این برنامه را اعلام کردند. علاوه بر این، حمایتهای گستردهای از سوی نویسندگان، تصویرگران و دانشگاهیان بینالمللی صورت گرفته است. در سال ۱۳۹۷، فرهاد حسنزاده، نویسنده و مدرس برجسته، به جمع حامیان این برنامه پیوست و نقش مهمی در توسعهٔ آن ایفا کرد. در نهایت، در سال ۲۰۲۲، زهره قایینی، سرپرست برنامه، جایزهٔ جهانی ترویجگر برجسته خواندن (IBBY-iRead) را کسب کرد، که نشاندهندهٔ اعتبار و تأثیرگذاری بلندمدت این برنامه در سطح جهانی است.
منابع و ارجاعات
در این بخش، به منابع و مراجع مرتبط با موضوع «با من بخوان» اشاره شده است که نشاندهنده اهمیت و اعتبار مطالب ارائه شده است. این منابع شامل مقالات، گزارشها و فعالیتهای اجرایی در حوزه ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در ایران و جهان هستند. مطالعه و بررسی این منابع، نقش مهمی در درک بهتر و عمیقتر مفاهیم و برنامههای مرتبط با ترویج کتابخوانی ایفا میکند.
نقش منابع در ترویج فرهنگ مطالعه
مطالعه منابع معتبر، ابزاری کلیدی در ارتقاء سطح دانش و آگاهی جامعه درباره اهمیت مطالعه و تاثیر آن بر توسعه فردی و اجتماعی است. این منابع با ارائه آمار، تجربیات موفق و راهکارهای عملی، مسیر را برای فعالان حوزه فرهنگ و آموزش هموار میسازند. بهعلاوه، ارجاعات و منابع علمی، اعتبار و صحت مطالب را تضمین میکنند و اعتماد مخاطبان را جلب مینمایند.
نمونههای فعالیتهای مرتبط
در حوزه فعالیتهای مرتبط با «با من بخوان»، نمونههایی از پروژهها، برنامهها و جوایز ملی و بینالمللی دیده میشود که نشاندهنده تلاشهای مستمر برای ترویج فرهنگ کتابخوانی است. این فعالیتها شامل برگزاری همایشها، اهدای جوایز، حمایتهای مالی و تبلیغاتی، و تشکیل کانونهای محلی و ملی است که همگی در راستای هدف مشترک توسعه عادت مطالعه در جامعه طراحی شدهاند.
اهمیت ارزیابی و تحلیل منابع
ارزیابی دقیق و علمی منابع، کمک میکند تا استراتژیهای موثر و مبتنی بر شواهد در حوزه ترویج کتابخوانی تدوین شود. تحلیل دادهها و تجربیات گذشته، فرصتهای جدید و چالشهای موجود را شناسایی میکند و راهکارهای مناسب را برای ارتقاء سطح مطالعه و کتابخوانی ارائه میدهد. این روند، نقش مهمی در پایش و بهبود برنامههای فرهنگی دارد.
پیوند به فعالیتها و برنامههای جاری
در ادامه، فعالیتهای جاری و برنامههای آینده در حوزه ترویج فرهنگ مطالعه ذکر شده است که نشاندهنده تعهد و پویایی در این حوزه است. این برنامهها با هدف افزایش مشارکت عمومی، توسعه زیرساختهای فرهنگی و ایجاد فضای مناسب برای مطالعه طراحی شدهاند و نقش مهمی در تحقق اهداف بلندمدت فرهنگی و آموزشی دارند.
