در حال حاضر، حدود ۶ میلیون نفر در کشور هنوز موفق به دریافت کارت ملی هوشمند خود نشدهاند، کارتهایی که قرار بود جایگزین کارتهای قدیمی شوند اما فرآیند صدور آنها با تأخیر مواجه شده است. این وضعیت نشاندهنده نیاز به اصلاح و بهروزرسانی سیستمهای صدور و تحویل کارتهای ملی است.
تعیین وضعیت کارتهای معوق و برنامهریزی برای نسل جدید کارتهای ملی
سازمان ثبتاحوال اعلام کرده است که همزمان با پیگیری وضعیت کارتهای معوق، برنامهریزیهایی برای توسعه نسل جدید کارت ملی انجام شده است. این کارتها قرار است از سال آینده به تولید انبوه برسند، اما تغییرات اصلی در فناوری آنها رخ خواهد داد. بر خلاف نسخههای قبلی که بر پایه تراشه بودند، فناوری نوین به سمت بهرهگیری از هوش مصنوعی، احراز هویت برخط و بهبود شیوههای استفاده از اطلاعات هویتی حرکت میکند.
مشکلات و محدودیتهای کارتهای فعلی
کارت ملی هوشمند کنونی بر اساس تراشه طراحی شده است و از سال ۱۳۹۲ وارد چرخه صدور شده است، اما به دلیل نیاز به تجهیزات خاص و نبود زیرساختهای لازم در بسیاری از دستگاهها، استفاده کامل از ظرفیتهای آن در کشور عملی نشده است. این محدودیتها باعث شده است تا فرآیند احراز هویت با مشکلاتی مواجه باشد و نیاز به تغییر و بهبود احساس شود.
روشهای نوین احراز هویت و جایگزینی کارت
در آینده نزدیک، سازمان ثبتاحوال قصد دارد شیوههای جدیدی برای احراز هویت ارائه دهد که نیاز به نشان دادن یا کپیبرداری از کارت ملی را حذف میکند. بر اساس این سیستم، به جای ارائه تصویر یا نسخه کپی از کارت، هویت فرد برخط استعلام میشود. هدف اصلی این است که اعتماد بر مبنای هویت معتبر فرد باشد، نه صرفاً بر مدار مشاهده کارت فیزیکی یا کپی آن. این رویکرد، فرآیندهای اداری و بانکی را سریعتر و امنتر میسازد، البته به شرط اینکه زیرساختهای لازم در دستگاههای مختلف فراهم شود.
وضعیت کارتهای قدیمی و زمانبندی تحویل کارتهای جدید
در مورد کارتهای قدیمی، سازمان ثبتاحوال اعلام کرده است که حدود ۶ میلیون نفر مراحل ثبتنام کارت هوشمند ملی خود را انجام دادهاند، اما هنوز کارتهایشان تحویل داده نشده است. بر اساس برنامهریزیهای انجام شده، انتظار میرود تا پایان پاییز سال جاری این کارتها تحویل داده و مشکلات مربوط به صفهای طولانی حل شود. بنابراین، میتوان گفت که در چند ماه آینده، این پرونده به نتیجه خواهد رسید و فرآیند صدور کارتهای معوق به پایان میرسد.
پیشنهادات و نکات مهم برای مردم
مردم نباید نگران اعتبار کارتهای ملی خود باشند. سازمان ثبتاحوال اعلام کرده است که کارتهای هوشمند ملی با تاریخ انقضا تا پایان اسفند ۱۴۰۵ معتبر خواهند بود و دستگاههای اجرایی موظف به رعایت این موضوع در ارائه خدمات هستند. در نتیجه، اگر اعتبار کارتتان منقضی شده باشد، در حال حاضر نیاز به نگرانی نیست و انجام امور جاری با کارتهای فعلی امکانپذیر است.
نسل آینده کارت ملی و برنامههای اجرایی آن
نسل جدید کارتهای ملی هنوز وارد مرحله توزیع عمومی نشده است، اما تحقیقات و فعالیتهای اجرایی در این حوزه ادامه دارد. بر اساس اعلام مسئولان، از سال آینده تولید انبوه این کارتها آغاز میشود. این کارتها نه تنها به عنوان یک مدرک شناسایی، بلکه به عنوان بخشی از زیرساختهای احراز هویت برخط شهروندان عمل خواهند کرد. البته، بهرهبرداری کامل از فناوریهای جدید منوط به همکاری بانکها، دستگاههای اجرایی و فراهم بودن زیرساختهای لازم است. بنابراین، در آینده نزدیک، همزمان با تعیین تکلیف کارتهای معوق، شاهد شروع فرآیند توزیع نسل جدید کارتها خواهیم بود.
